پلوتارخ ( مترجم : كسروى )
475
ايرانيان و يونانيان به روايت پلوتارخ ( فارسي )
ولى او از بيم آنكه مبادا اوكتاويا باز پاى ميانجيگرى به ميان نهاده آن جنگ را به آشتى مبدل سازد به بازگشت مصر رضايت نداد و پول گزافى به كانيديوس بخشيده او را به هوادارى خود برانگيخت . كانيديوس به آنتونيوس گفتگو كرده چنين گفت : دور از انصاف است كه كسى كه آن همه شركت در خرج يك لشكركشى كرده خويشتن در آن لشكر نبوده و سهمى از آن سرفرازى برندارد . و آنگاه اين بر خلاف سياست است كه مصريان كه دسته عمدهاى در لشكر دريايى مىباشند دل آزرده شوند . گذشته از آنكه كلئوپاترا از ديگر پادشاهانى كه همراه او مىآيند كمتر نيست . زيرا سالها به تنهايى رشته كارهاى يك كشور بزرگى را در دست داشته و نيك از عهده برآمده و از سالهاست كه همراه شما مىگردد و در اين مدت بسى آزموده و ورزيده گرديده است . اين استدلالهاى كانيديوس كار خود را كرد ، زيرا چنين مقدر بود كه قيصر بر همه كشور روم دست يابد . اين بود چون همه سپاه و آراستگيها فراهم آمد . آنتونيوس به همراهى كلئوپترا از راه دريا روانه ساموس « 1 » گرديده در آنجا جشن بسيار باشكوهى را برپا نمودند . زيرا فرمان رفته بود كه همه پادشاهان و فرمانروايان از هر مردمى و هر شهرى كه باشند چه در ارمنستان و الوريا « 2 » و چه كنار درياچه مايوتيد « 3 » و سوريا هر كسى هرآنچه مىتواند ابزار جنگ آماده نموده به آنجا بياورد يا بفرستد . و نيز فرمان رفته بود كه همه نمايشگران و بازيگران در ساموس حاضر شوند و چون اين آمادگيها به انجام رسيد در زمانى كه جهان پر از ناله و شيون بود تنها اين جزيره براى چند روز به جشن و شادى برخاسته از همه جاى آن آواز سرنا و ناى بلند و در هر گوشه بازيها و نمايشها برپا گرديد . پادشاهانى كه همراه آنتونيوس بودند هر يكى مىخواست بهترين جشن را او گرفته و گرانبهاترين هديه را او داده باشد . مردم از همديگر مىپرسيدند در جايى كه كسى براى آغاز جنگ چنين جشنى برپا نمايد و اين همه خرج كند آيا براى فيروزمندى در پايان جنگ چه جشنى را خواهد گرفت ؟ چون جشنها به پايان رسيد آنتونيوس پرينى « 4 » را براى نشيمن به بازيگران بخشيده خويشتن
--> ( 1 ) . Samos ( 2 ) . Allria ( 3 ) . Maeotid درياى آزوف در روسستان ( 4 ) . Priene ديهى در آسياى كوچك .